Publicatiedatum: 21-02-2010
Christ en Ans van Heeswijk zetten per ronde 13.000 Ross-hennen en 1.100 Ross-hanen op. De hennen leggen broedeieren voor de productie van vleeskuikens. De eieren gaan vervolgens naar de kuikenbroederij. De hanen, die bij de hennen in de stal lopen, zorgen voor bevruchting van de eieren. Ross is momenteel het meest gebruikte vleeskuikenras in Nederland. De huidige zware vleesrassen zijn speciaal gefokt voor de vleesproductie, zodat de broedeiproductie veel aandacht en vakmanschap vraagt. Voor een hoog percentage bevruchte eieren zijn voor de hennen en de hanen goede leefomstandigheden, goed hanenmanagement, uitgekiend voermanagement en broedeibehandeling heel belangrijk.
Christ en Ans van Heeswijk houden al veertig jaar vleeskuikenouderdieren op hun
pluimveebedrijf in Eerde
Management in de ronde
Ton van Kessel, bedrijfsadviseur opfok en vermeerdering bij opfokorganisatie PluVita, analyseert samen met de vermeerderaar de start en het verloop van het koppel. Aan het einde van de zomer komen de hennen en hanen op een leeftijd van 20 weken op het bedrijf. De dieren worden beperkt gevoerd en Van Heeswijk past een oplopend lichtschema toe, tot 15 uur per dag. Rond 23 weken leggen de hennen de eerste eieren. De eiproductie loopt al snel op. Op een leeftijd van 27 tot 28 weken bereikt het koppel het hoogste legpercentage, dat bij Van Heeswijk gemiddeld boven de 88% ligt. Om het bevruchtingspercentage op peil te houden en vervangt Van Heeswijk halverwege de ronde 10% van de hanen.
Eigen baas zijn
Veertig jaar geleden begon Christ van Heeswijk als zelfstandig pluimveehouder. ‘Ik heb altijd in de pluimveehouderij gezeten', vertelt hij. ‘Na de Middelbare Agrarische School ging ik verder op de Praktijkschool in Horst. Vervolgens werkte ik bij twee kuikenbroederijen.'
Na een paar jaar besloot Van Heeswijk om voor zichzelf te beginnen. ‘Ik wilde graag een eigen bedrijf opstarten.' Zo geschiedde: op de locatie van het huidige bedrijf bouwde Van Heeswijk in 1969 de eerste pluimveestal en in 1970 arriveerden de eerste hennen en hanen.
Groei
Al snel wordt het bedrijf van Van Heeswijk uitgebreid. De tweede stal komt er in 1973. Kort daarna is ook het woonhuis klaar. In 1975 bouwt Martien, de broer van Christ Van Heeswijk, een opfokbedrijf voor vleeskuikenouderdieren aan de overkant van de straat. De twee broers starten samen een maatschap. In de loop van de tijd ontwikkelen de pluimvee-bedrijven zich verder. ‘In 1979 hadden we nog geautomatiseerde legnesten met boekweitdoppen als strooisel. In 2003 vervingen we die door Jansen-wegrol-nesten', vertelt Van Heeswijk. ‘De eieren rollen nu op een lopende band naar de raaptafel.' Enkele jaren later beëindigen de broers hun samenwerking en worden de bedrijven afzonderlijk voortgezet.
Goede resultaten
Van Heeswijk weet iedere ronde opvallend goede resultaten neer te zetten. De afgelopen vier jaar lag het aantal broedeieren per hen gemiddeld op 167,9. Het legpercentage kent een gemiddelde piek van 88,3 (zie kader Technische resultaten per 22-weekse hen). Van Heeswijk geeft aan dat ze dit resultaat bereiken door continuïteit en regelmaat in de bedrijfsvoering.
‘We proberen de omstandigheden voor de dieren zo constant mogelijk te houden. We hebben een vast ritme in de dagelijkse werkzaamheden. We houden ook de temperatuur in de stallen goed in de gaten, deze is standaard 20ºC.' Ton van Kessel vult aan: ‘Voor de gezondheid van de kippen en de kwaliteit van de eieren is de strooiselkwaliteit ook van belang. Het strooisel is hier mooi droog en rul. Een goede strooiselkwaliteit bevordert ook het stofbaden van de hennen en het paargedrag van de hanen. Dit zorgt voor een hoger bevruchtingspercentage.'
Voeren voor hoge eiproductie
Van Kessel benadrukt het belang van goed voeren voor een hoge eiproductie. ‘De dieren krijgen vanaf opzet tot 24 weken leeftijd Preleg Foktoommeel (code 195). Dit zorgt voor een goede ontwikkeling van de dieren voor de start van de legperiode. Vervolgens gaat het koppel tot het einde van de leg over op Foktoommeel 1 (code 197). In dit voer zitten meer energie, eiwit en kalk, voor een optimale eiproductie, een goede eischaalkwaliteit en een laag percentage uitval.' Tijdens de topproductie voert Van Heeswijk 170 gram voer per hen per dag. De hanen en hennen krijgen hetzelfde voer, maar de voerlijnen zijn zo geconstrueerd en afgesteld dat de hanen en hennen apart moeten eten. ‘Op deze manier kun je de gewichten van de hanen en hennen apart sturen en voorkom je dat de hanen te zwaar worden om te paren.'
Veranderingen in de sector
‘Er is in veertig jaar tijd veel veranderd in de pluimveehouderij', blikt Van Heeswijk terug. ‘Toen ik in de jaren '70 begon, had ik gezien het aantal dieren een groot bedrijf. Maar bedrijven zijn in de loop van de jaren steeds verder gegroeid. Tegenwoordig word ik met mijn 13.000 hennen tot de kleinere bedrijven gerekend. Door de automatisering in de sector kan één persoon meer werk verzetten. Vroeger was er veel meer handwerk op een bedrijf. Denk maar aan het voeren met voertonnen en het inpakken van de eieren. Nu gaat dat allemaal machinaal.'
Laatste ronde
Christ en Ans van Heeswijk zetten dit jaar waarschijnlijk voor het laatst een koppel op. ‘We moeten na veertig jaar stoppen met ons bedrijf vanwege de uitbreiding van het industrieterrein van Veghel', vertelt de pluimveehouder. ‘Het is jammer dat we zelf niet hebben kunnen kiezen. Wat de resultaten betreft, had het zeker nog niet gehoeven.'
TECHNISCHE RESULTATEN VOF Van Heeswijk: Per 22-weekse hen van 22-60 weken
| jaar | uitval % 60 wk |
ei/hen 22-60 wk |
broedei 22- 60 wk |
uitkomst % 60 wk |
gr voer/ broedei |
piek leg % |
| 2006 |
7.0 |
175.8 |
169.7 |
80.5 |
276 |
88.7 |
| 2007 |
6.4 |
177.9 |
167.3 |
82.3 |
281 |
88.4 |
| 2008 |
8.7 |
176.1 |
165.7 |
82.0 |
282 |
88.1 |
| 2009 |
7.0 |
177.4 |
168.7 |
80.6 |
280 |
87.8 |
| |
||||||
| gemiddeld |
7.3 |
176.8 |
167.9 |
81.3 |
280 |
88.3 |